වාහන බදු, ඉන්ධන සහනාධාර සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අභියෝග

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ධන සහනාධාර ප්‍රතිපත්තිය, වාහන ආනයන බදු සහ රුපියලේ අස්ථාවරතාව අතර ඇති සම්බන්ධතාව ගැන ආර්ථික විශේෂඥයකු විසින් කරන ලද විශ්ලේෂණයකට අනුව, වාහන ආනයන මත පනවා ඇති ඉහළ බදු සහ ඉන්ධන සහනාධාර යන දෙකම රටේ ආර්ථික ස්ථාවරතාවයට බලපෑම් කරන ප්‍රධාන සාධක වේ.

ජනාධිපතිවරයා විසින් වාහන ආනයන කාණ්ඩ කිහිපයක් සඳහා 50% අමතර බද්දක් පනවා ඇති අතර, එය විදේශ විනිමය අවශ්‍යතාව අඩු කිරීම සහ රුපියලේ පීඩනය කළමනාකරණය කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස සලකනු ලබයි. 

එහෙත් මෙම තීරණය ක්‍රියාත්මක වීමට පෙරම තොරතුරු පතුරා යාමක් සිදුවී ඇති බවත්, ඒ මත පදනම්ව ආනයන ක්‍රියාකාරකම් ඉහළ ගොස් ඇති බවත් සඳහන් වේ.

ලිපිය අනුව, රුපියලේ අගය වෙනස් වීම ප්‍රධාන වශයෙන් වෙළෙඳපොළ අපේක්ෂා සහ ආයෝජක හැසිරීම් මත රඳා පවතී. 

අනාගතයේදී රුපියල තවත් දුර්වල විය හැකි බවට ඇති බිය නිසා විදේශ විනිමය ඉල්ලුම ඉහළ යාමත්, සැපයුම අඩුවීමත් සිදුවේ. 

මෙවැනි තත්ත්ව “animal spirits” ලෙස ආර්ථික විද්‍යාඥයන් විසින් විස්තර කර ඇත.

තවද, ගෙවීම් ශේෂය (Balance of Payments) තුළ current account සහ financial account යන කොටස් දෙකේ චලනයන් රටේ විදේශ ආර්ථික තත්ත්වය තීරණය කරන බවද පැහැදිලි කර ඇත. 

විදේශ සංචිතවල වැඩිවීමක් වාර්තා වුවද, ඉන්ධන ආනයන වියදම් ඉහළ යාම සහ වාහන ආනයන අඩුවීම ආර්ථිකය තුළ විවිධ බලපෑම් ඇති කර ඇත.

ඉන්ධන සහනාධාර ප්‍රතිපත්තිය මඟින් මිල සංඥා විකෘති වන අතර සම්පත් වැරදි ලෙස බෙදී යාම සිදුවන බවද ලිපිය අවධාරණය කරයි. ඒ සමඟම, වාහන අධික බදු යටතේ අධික ලෙස බදු ගෙවීම ආර්ථික ක්‍රියාකාරීත්වයට බාධාවක් විය හැකි බවද පෙන්වා දී ඇත.

අවසන් වශයෙන්, ලිපිය අවධාරණය කරන්නේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති සැලසුම් කිරීමේදී බදු, සහනාධාර සහ විදේශ විනිමය කළමනාකරණය අතර සමාජ හා ආර්ථික සමතුලිතතාවක් අවශ්‍ය බවයි. 

එසේ නොවූ විට දිගුකාලීනව ආර්ථික අස්ථාවරතාව වැඩිවීමේ අවදානමක් පවතින බව සඳහන් වේ.