ඇමරිකා - ඉරාන මහා සාම ගිවිසුම අත්සන් කිරීමට සියල්ල සූදානම් !

මුළු මහත් මැදපෙරදිග කලාපයම මහා විනාශයකින් බේරාගත හැකි, මුළු ලෝකයම මවිතයට පත් කළ අතිශය තීරණාත්මක සුබ පුවතක් වොෂින්ටනයේ ධවල මන්දිරයෙන් සහ තෙහෙරානයෙන් නිල වශයෙන් වාර්තා වී තිබේ. 

වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර පැවති මාරාන්තික න්‍යෂ්ටික ගැටුම සහ මිලිටරි ආතතිය සම්පූර්ණයෙන්ම නිමා කරමින්, දෙපාර්ශවය අතර ඓතිහාසික සාම ගිවිසුමක් කරා ළඟාවීමේ දැවැන්ත ප්‍රගතියක් (Signs of progress) මේ වන විට ඉතාමත් පැහැදිලිව මතු වෙමින් පවතී.

සති කිහිපයකට පෙර මුළු ලෝකයම පසු වූයේ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) අතර ඕනෑම මොහොතක තුන්වන ලෝක යුද්ධයක් ආරම්භ වනු ඇතැයි යන දැඩි බියෙනි. නමුත්, සියල්ල උඩුයටිකුරු කරමින් මෙම දැවැන්ත එකඟතාව සිදුව ඇත.

දේශපාලන විචාරකයන් පවා මවිතයට පත් කරමින් මෙම සාර්ථකත්වය පිටුපස ක්‍රියාත්මක වී ඇත්තේ පාකිස්තාන රජයේ සහ කටාර් රාජ්‍යයේ අතිශය රහසිගත මැදිහත් වීමයි. 

ඔවුන් විසින් වොෂින්ටනය සහ තෙහෙරානය අතර මෙහෙයවන ලද දැවැන්ත රාජ්‍යතාන්ත්‍රික "බැක් චැනල්" (Back-channel) සාකච්ඡාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඉරානය තමන්ගේ යූරේනියම් පිරිපහදු කිරීමේ ප්‍රතිශතය 60% සිට 5% දක්වා එක රැයකින් පහත හෙළීමට නිල වශයෙන් එකඟ වී තිබේ.

මෙය හුදෙක් පසුබැසීමක් නොවන අතර, ට්‍රම්ප්ගේ "මැක්සිමම් ප්‍රෙෂර්" (Maximum Pressure) උපායමාර්ගය හමුවේ මැදපෙරදිග කලාපයේ මහා සාමයක් උදා කිරීම සඳහා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඉරාන ජනාධිපති මසූද් පෙසෙෂ්කියන් එකඟ වූ අතිශය ඓතිහාසික අවස්ථාවක් ලෙස සැලකේ.

මෙම සුවිශේෂී ප්‍රගතියත් සමඟම, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ධවල මන්දිරයේ සිට විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් කියා සිටියේ, ඉරානය සාමයට සූදානම් නම් ඔවුන් මත පනවා ඇති බිලියන ගණනක දරුණු ආර්ථික සම්බාධක (Sanctions) වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ඉවත් කිරීමට තමන් සූදානම් බවයි.

වොෂින්ටනයෙන් කාන්දු වන රහසිගත තොරතුරුවලට අනුව, ඇමරිකානු බැංකුවල අත්හිටුවා තිබූ ඉරානයට අයත් ඩොලර් බිලියන 7කට අධික මුදල් ප්‍රමාණය නිදහස් කිරීමටද ජනාධිපති ට්‍රම්ප් එකඟ වී ඇත.

මෙම ප්‍රවෘත්තියත් සමඟම මුළු ලෝකයේම කොටස් වෙළඳපොළවල් සන්සුන් වී ඇති අතර, ලෝක බොරතෙල් මිල (Crude Oil Prices) එකවරම 5%කින් පහළ බැස තිබේ. 

ඊට හේතුව කලාපීය යුද්ධයක් නිසා හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වැසී යාමට තිබූ බිය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී යාමයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම සාම ගිවිසුමට ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු සිය දැඩි විරෝධය ප්‍රකාශ කර ඇත. 

ඔහු පවසන්නේ ට්‍රම්ප් පාලනය මේ වන විට ඉරානයේ අතිශය කූට "උගුලකට" හසුවෙමින් පවතින බවයි.

ඊශ්‍රායලයේ දැඩි විරෝධය මධ්‍යයේ වුවද, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් තමන්ගේ දෙවන ධූර කාලයේ ලොකුම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ජයග්‍රහණය ලෙස සලකන මෙම "ඇමරිකා-ඉරාන සාම ඩීල් එක" ලබන මාසයේදී ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නුවරදී නිල වශයෙන් අත්සන් කිරීමට සියලු කටයුතු සූදානම් වෙමින් පවතී.